Het gaat niet om zorg, het gaat om gezondheid

 

Tijdens de startbijeenkomst gaf Hans Peter Benschop van het Trendbureau Overijssel zijn visie op zorg. Samen met de Kopgroepleden (een groep van Overijsselse bestuurders, managers en vernieuwers die actief zijn binnen het domein van Ruimte en Zorg en die kaders meegeven aan de Ruimdenkers) geeft hij aandachtspunten mee voor de oplossingen die de Ruimdenkers ontwikkelen binnen de vier centrale thema’s: big data, de bestaande woonvoorraad, openbare ruimte en toekomstbestendig zorgvastgoed.

 

Waarom hebben we het altijd over ‘zorg’? We kunnen ons veel beter richten op gezondheid. Vroeger was de definitie van gezondheid ‘afwezigheid van ziekte’. Maar tegenwoordig is dat anders. Gezondheid is veel meer het vermogen om te adapteren aan je omgeving, je eigen regie over je leven kunnen vormen, ondanks een ziekte. Je moet al je vaardigheden nog kunnen inzetten. Als dat het uitgangspunt is, dan betekent een gezond Overijssel tegelijk een sociaal en economisch florerend Overijssel.

 

Bos fietser

Het doel van Overijssel zou moeten zijn onder andere door ruimtelijk beleid de gezondheid van mensen te bevorderen. Overijssel is niet zo gezond als we misschien denken op basis van de vele frisse lucht die we hier hebben. We moeten de gezondste provincie van Nederland willen worden. Daar zijn we nog lang niet. Met Ruimte voor Ruimdenkers kunnen we een eerste stap in de goede richting zetten. Vanuit de notie dat we het moeten hebben over gezondheid, wil ik samen met de Kopgroepleden voor de vier thema’s een aantal overdenkingen meegeven.

 

Openbare ruimte

Openbare ruimte en gezondheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Stedenbouw is zelfs gedeeltelijk ontstaan vanuit zorg om gezondheid. Tijdens de industriële revolutie ontstonden enorm ongezonde arbeiderswijken in steden. Als tegenreactie ontstonden de tuinsteden. Ook milieubeleid is grotendeels gebouwd op zorg om de gezondheid, en maakt deel uit van het ruimtelijk beleid.

Recent komt de aandacht voor gezondheid in het ruimtelijk beleid terug. Een mooi voorbeeld is het rapport van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg: Ruimte voor redzaamheid. Hierin wordt duidelijk de link gelegd tussen mobiliteit, ontmoeten en welzijn, en gezondheid. Ook de belangstelling voor natuur en groen als factor in gezondheids- en zorgbeleid groeit.

Het gaat erom binnen dit thema ruimtelijk beleid te maken dat gericht is op gezondheid. In de breedste zin van het woord en waarbij mensen in staat zijn het mede vorm te geven.

 

Big (Open) Data

Nieuwe technische toepassingen met behulp van informatie: de mogelijkheden zijn eindeloos. Maar in de zorg is veel conservatisme. En dat komt onder meer doordat zorg en gezondheid een van de meest private aangelegenheden is. Je hebt te maken met privacy, en dat ligt juist in de zorg erg gevoelig. Gemonitorde gegevens kunnen verkocht worden, dus hoe ga je om met big (open) data in de zorg? Dat is een essentiële vraag die veel verder reikt dan de ontwikkeling van leuke gadgets.

 

Bestaande woonvoorraad

OuderenDe uitdaging bij de bestaande woonvoorraad is deze aan te passen aan toekomstige wensen. Daarbij is het belangrijk om breder te kijken dan alleen het vastgoed. Want wonen is meer dan dat. Je moet je fijn en prettig voelen en daarvoor is de omgeving (minstens) zo belangrijk als de woning zelf. Om dan een parallel te trekken met de eerder genoemde gadgets: ook bij het bedenken van oplossingen voor de bestaande woonvoorraad wordt soms te veel gekeken naar technologische innovaties. Terwijl het grotendeels een organisatorische uitdaging is. Bijvoorbeeld minder regels om aanpassingen van vastgoed eenvoudiger te maken. En menselijk contact blijft belangrijk voor de gezondheid. Fysiek contact. Hoe goed sommige doelgroepen ook zijn in digitale communicatie.

Willen we in de toekomst een woonvoorraad hebben die goed aansluit op de behoeften van de verschillende doelgroepen, dan moeten mensen daar zelf invulling aan kunnen geven. Want de verschillen in wensen, behoeften en mogelijkheden nemen alleen maar toe. De overheid kan het niet allemaal zelf bedenken. Minder regels, eigen regie, verantwoordelijkheid en keuzemogelijkheden is mijn devies.

 

Toekomstbestendig zorgvastgoed

Dit thema is het meest actueel. Zorgaanbieders en woningcorporaties staan voor de opgave nieuwe woonzorgarrangementen te realiseren, aansluitend bij de vraag van bewoners. Maar de rationaliteit van organisaties gaat meestal in tegen de behoeften van mensen. Stel mensen dus in staat meer zelf in de lead te zijn. Zorg ook door flexibilisering van regelgeving dat vastgoed makkelijker is aan te passen. Mensen die in de zorg werken worden opgeleid tot zorgverleners en dat zou meer moeten worden toegespitst op het langer thuis laten wonen van ouderen. Hen helpen het heft in eigen handen te nemen. Daar komen andere zaken bij kijken dan puur en alleen zorg.

 

Conclusie: eigen regie

Op het gebied van ruimte en gezondheid liggen de belangrijkste uitdagingen bij de emancipatie van de burger – ook voor de overheid. Die liggen niet allemaal binnen de verantwoordelijkheid en de mogelijkheden van de provincie. Maar dat is werkelijk geen enkele reden om er niet wat aan te doen. Ook het inschakelen van anderen is een daad. En daar is Ruimte voor Ruimdenkers een goed platform voor.

 

Ruimte voor Ruimdenkers is een innovatieplatform van de provincie Overijssel dat zich bezighoudt met vraagstukken in het ruimtelijke domein. De komende maanden werken Ruimdenkers aan slimmere oplossingen voor de zorg. 

 



Plaats een reactie